Humbja dhe shpërdorimi i ushqimit (HShU) është një sfidë globale e njohur nga qeveritë dhe organizatat ndërkombëtare. Reduktimi i HShU është thelbësor për të garantuar në mënyrë të qëndrueshme sigurinë ushqyese të ushqimeve për një popullsi botërore në rritje.
Kjo është një qëllim i Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara, si dhe i Strategjisë “Nga Ferma deri në Pirun” të Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane. Projekti COST FoodWaStoptrajton këto sfida dhe synon të: (i) ndërtojë një Rrjet Evropian ndërdisiplinor dhe me shumë aktorë, i cili do të lidhet gjithashtu me vendet jo-anëtare të BE-së në Mesdhe, për të promovuar njohuritë mbi HShU përtej gjendjes aktuale të dijes; (ii) përcaktojë shkallën e HShU në pikat kritike të zinxhirit të vlerës së frutave dhe perimeve; (iii) nxisë inovacionet teknologjike dhe strategjitë e menaxhimit të qëndrueshëm për të reduktuar dhe parandaluar HShU; dhe (iv) të valorizojë mbetjet agro-ushqimore për të promovuar një bio-ekonomi qarkulluese. Përvoja e Koordinatorëve dhe Pjesëmarrësve nga projekte të tjera të ngjashme (p.sh., PRIMA, H2020), përfshirja nga vende të ndryshme të BE-së dhe jashtë saj, si dhe përfshirja e palëve të interesit dhe partnerëve të industrisë, do të kontribuojnë në rritjen e ndërgjegjësimit për këtë problem, në përcaktimin e incidencës së tij, në kërkimin e strategjive për menaxhimin e tij nëpërmjet shfrytëzimit të potencialit të teknologjive inovative, dhe në përcaktimin e praktikave të mira për parandalimin e HShU.
Rrjeti FoodWaStop do të ofrojë përfitime për aktorë të ndryshëm dhe përdoruesit e fundit, duke përfshirë të gjithë pjesëmarrësit në zinxhirin e vlerës agro-ushqimore, nga fermerët (Ferma) deri tek konsumatorët (Piruni). Për më tepër, FoodWaStop do të krijojë një platformë njohurish që do të promovojë inovacionin, do të ofrojë udhëzime dhe do të lehtësojë dialogun me politikëbërësit, për të përqendruar vëmendjen e tyre në ndikimet sociale dhe ekonomike të HShU.
Objektiva të Veçanta
Për të arritur objektivin kryesor të përshkruar në këtë Marrëveshje Mirëkuptimi (MM), duhet të realizohen këto objektiva specifike:
Koordinimi i Kërkimeve
- Krijimi i një rrjeti kërkimi të qëndrueshëm që do të përfshijë të paktën 50 grupe aktorësh shumëdisiplinorë (d.m.th., studiues nga disiplina të ndryshme, organizata dhe sektorë) nga vende të ndryshme, me qëllimin e përbashkët të analizës dhe parandalimit të humbjes dhe shpërdorimit të ushqimit.
- Vlerësimi i koncepteve inovative në parandalimin e HShU që mund të zhvillohen në nivel të BE-së dhe atë global (të paktën 4 sosh gjatë zbatimit të Veprimit).
- Mbështetje për zhvillimin e karrierës si dhe për aftësitë dhe njohuritë profesionale të Kërkuesve dhe Inovatorëve të Rinj për t’u bërë kampionë në bujqësinë e qëndrueshme dhe zinxhirët ushqimorë rezistentë (30 KIR, më shumë se gjysma nga ITC).
- Identifikimi i ideve të reja potenciale (të paktën 10) për të siguruar qëndrueshmëri të aktiviteteve të rrjetit, përmes projekteve që fokusohen në inovacionin dhe zbatimin e zgjidhjeve të përshtatura sipas kontekstit për të reduktuar humbjen e ushqimit pas korrjes dhe për të zgjatur jetëgjatësinë e produkteve ushqimore të prishshme në rajonin euro-mesdhetar, si dhe përhapja e rezultateve të kërkimit te palët e interesit.
- Hartimi dhe shpërndarja e një liste veprimesh (të paktën 10 rregulla të arta) për palët e interesit (politikëbërës, kultivues, shoqata kultivuesish, agronomë, teknikë në paketim, shitës, menaxherë ushqimi, konsumatorë) me masa praktike për të reduktuar të paktën 15% të humbjes dhe shpërdorimit të frutave dhe perimeve.
Ndërtimi i Kapaciteteve
- Krijimi i lidhjeve institucionale për shkëmbim të vazhdueshëm të njohurive dhe ndarje e transferim të praktikave të mira midis vendeve që kanë role udhëheqëse dhe atyre me kapacitet më të ulët në fushën e Veprimit.
- Nxitja e pjesëmarrjes së 2 vendeve fqinje të afërta (NNC) dhe të 22 COST vendeve ITC në aktivitetet e Veprimit, për të përmirësuar zhvillimin e tyre kërkimor për reduktimin e HShU.
- Promovimi i pjesëmarrjes së KIR dhe studiuesve nga ITC dhe NNC (të paktën 100) në seminare, simpoziume, punëtori dhe shkolla trajnimi në të gjitha aktivitetet shkencore të lidhura me FoodWaStop, për të nxitur shkëmbimin shkencor dhe transferimin e teknologjisë.
- Zhvillimi i aktiviteteve për ndërtimin e kapaciteteve (të paktën 10) që mbështesin përhapjen e praktikave të mira dhe ndarjen e informacionit të rëndësishëm për ruajtjen dhe trajtimin e frutave dhe perimeve, dhe për aktivitete trajnimi të dedikuara për operatorët e zinxhirit ushqimor.
- Zbatimi dhe koordinimi i një platforme ndërdisiplinore të shkencës si një nyje bashkëpunimi dhe angazhimi ndërmjet shkencëtarëve, praktikantëve, palëve të interesit dhe akademisë për të nxitur njohuritë, shkëmbimin e kërkimeve dhe pjesëmarrjen nga poshtë-lart.

Fjalë kyçe të Veprimit
Mbetje agro-ushqimore – Qendër njohurish Euro-Mesdhetare – Menaxhim i qëndrueshëm i ushqimit – Bio-ekonomi rrethore – Fuqizim socio-ekonomik i fermerëve të vegjël